Empatia przejawia się umiejętnością aktywnego słuchania, rozpoznawania i zrozumienia emocji, które przeżywają inni ludzie.
Jeśli w relację z pacjentem zaangażujemy się na poziomie empatii tzn. mamy dobrego nastawienie do nawiązywania głębokich relacji, wykazujemy życzliwość, chęć słuchania i zrozumienia pacjenta, to spowoduje większą otwartość z strony pacjenta i wtedy będzie nam łatwiej przeprowadzić wywiad choroby i przygotować się do leczenia pacjenta.
Należy pamiętać, że nasze emocje sposób myślenia często przejawia się w naszym zachowaniu i to ma wpływ na zachowanie pacjentów.
Nasze osobiste problemy, nasze emocje, uprzedzenia, dobre złe skojarzenia, nasze nastawienie do innych nie zawsze dadzą się ukryć i pacjenci to odczuwają.
Należy mieć świadomość, że to co przeżywamy wewnątrz przejawia się na zewnątrz, pacjenci to odczuwają i zauważają przez nasze zachowanie i to wywołuje negatywne wrażenie u pacjentów. Np. nasze spojrzenie, nasze wypowiedziane zdanie i ton głosu, gest oraz odległość, w jakiej stajemy od pacjenta mają wpływ na to, jak on się poczuje. Ważne jest, aby to co mówimy, było spójne z tym, jak się zachowujemy.
Jeśli pacjenci odczuwają, że jesteśmy autentycznie zainteresowani nimi, wtedy oni mają poczucie bezpieczeństwa, bycia zrozumianymi, mniej stresują, mają lepsze samopoczucie. Pacjenci doceniają tych, którzy wykazali się umiejętnością słuchania, zrozumieniem oraz tolerancją.
Jeśli pacjenci wyczują u nas negatywne nastawienie do nich, nasze nieaktywność, naszą nieczułość oraz że traktujemy ich przedmiotowo nie zaufają nam. Niezadowolony pacjent wyraża swoje niezadowolenie poprzez wystawienie negatywnej opinii, odradzają skorzystania z naszych usług.
Należy pamiętać, że empatia to próba zrozumienia drugiego człowieka i jego sytuacji, a nie branie na siebie jego emocji, problemów i bólu, abyśmy nie zaszkodzili samego siebie