Chorobą zwyrodnieniową stawów określamy zmiany chorobowe oraz zespół zjawisk (objawów), które powodują upośledzenie funkcji ruchowej stawów lub/i ból przy wykonywaniu ruchu, a czasem powikłania neurologiczne.
Zespół objawów to zmiany destrukcyjne chrząstek stawowych spowodowane:
- Najczęściej są to obciążenia i urazy,
- Czynniki genetyczne typu wady wrodzone, wady rozwojowe,
- Stanami zapalnymi (miejscowe lub infekcjami),
- Schorzenie metabolicznymi,
- Schorzenie hormonalnymi,
- Zmianami wynikającymi z procesów starzenia się,
- Zaburzeniami metabolizmu chrząstek stawowych,
- Zaburzeniami krążenia w obrębie stawów,
- Czynnikami naprawczymi naszego organizmu.
Choroba zwyrodnieniowa najczęściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Statystyka mówi, że 60%-80% społeczeństwa ma objawy chorobowe.
Choroba zwyrodnieniowa stawów może rozwijać się w każdym stanie naszego organizmu. Najczęściej chorują stawy biodrowe, kolanowe, barkowe i nadgarstkowe.
Etiologia choroby zwyrodnieniowej
Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) możemy podzielić na pierwotną (idiopatyczną) i wtórną.
- ChZS pierwotna częściej występuje u kobiet i wpływ na nią mają czynniki genetyczne i środowiskowe,
- ChZS wtórna związana jest ściśle z wiekiem, przeciążeniami stawów oraz chorobami i zaburzeniami wpływającymi na funkcjonowanie stawów.
Patologia ChZS
Początkiem ChZS stanowią zmiany chrząstki stawowej. Chrząstka stawowa ulega zmętnieniu, wysuszeniu i zwłóknieniu (plusowienie chrząstki). Pojawiają się ubytki na powierzchniach stawowych, które prowadzą do odkrycia kości.
Kości ocierają o siebie podczas ruchu, co uruchamia mechanizmu naprawcze naszego organizmu, dochodzi do sklerotyzacji (zagęszczenie warstwy podchrzęstnej kości) oraz wytworzenie narośli kostnych (osteofity). Dochodzi do zmian w maziówce i torebce stawowej (może dochodzi do skostnień lub zwapnień błony maziowej – metaplazja). Często dochodzi do oderwania fragmentu chrząstki, które stanowi wolne ciało w stawie, co może powodować blokadę tego stawu (myszka stawowa). Torebka stawowa ulega zwłóknieniu i stwardnieniu, traci elastyczność i staje się podatna na urazy. Płyn stawowy zgęstnieje i jest go mniej (wyjątek stanowi staw kolanowy, gdzie zachodzi nadprodukcja płynu).
Objawy kliniczne
- Tarcze oraz głośne trzaskanie podczas ruchu,
- Ograniczenie w zakresie ruchu,
- Ból pojawia się przy dłuższym obciążeniu stawu lub przy rozpoczęciu ruchu po dłuższym odpoczynku.